Gebe bir ineğin kesim görüntülerindeki hatalar zinciri hayvan haklarına duyarlığımızı kez daha ortaya koydu.

Son günlerde hayvan hakları savunucuları ve konudan haberdar olan pek çok duyarlı kişi olarak gündemimizde gebe bir ineğin ve yavrusunun kesimi vardı.
İnternette yayınlanan görüntüleri sonuna kadar izlemeye şahsen benim içim elvermedi. Ancak fikir edinmeme yetecek kadarını yalnızca bir kerelik izleyebildim. Çünkü bir konuda fikir sahibi olabilmek için, doğru soruları sorabilmeniz, yorum yapabilmeniz ve ortada bir sorun varsa çözüme ortak olabilmeniz için gözünüzle görmeniz gerekir.
Konu hakkında bilgi sahibi olmayanlar için olayı konuya ilişkin yaptığımız araştırma sonucu aldığımız teknik bilgilerle özetlemek istiyorum. Bir mezbahaya pelvis kırığı olduğu için zorunlu kesim nedeni ile gebe bir inek getiriliyor. Önce gebe inek her zaman uygulanan arka ayaktan asma yöntemi ile kesiliyor. Sonra ineğin karnı açılarak yavru çıkarılıyor. Yavru yaşıyor buna rağmen oradaki kişilerden hayvan sahibi olanlardan biri “yaşamaz” hükmüne vararak yavruyu da kesiyor. Olayın gerçekleştiği ilde ilgili birimler konuya ilişkin tespitleri yaparak gerekli idari yaptırımları uygulamış. Ayrıca herkesin ilk aklına gelen sorunun yanıtını da vereyim. Mezbahanın yasal olarak bir veteriner hekimi var elbette. Ancak kesim işlemi her nedense gece saat 23.30 da ve veteriner hekim çağırılmadan yapılıyor.
Başta da belirttiğim gibi ben olayı özellikle olabildiğince dramatize etmeden, aldığımız bilgiler doğrultusunda ve yorumsuz anlattım.

BAŞKA SORULAR VAR?
Bu olaydan haberdar olarak denetim mekanizmasını bilgilendiren ve harekete geçiren hayvan hakları savunucuları ve duyarlı insanlara da ayrıca teşekkür etmek gerekir. Çünkü yasalar çerçevesinde yapılabilecekler yapıldı ve olayda adı geçenler fazlasıyla afişe edilmiş olmaktan dolayı yeterince üzülmüşlerdir herhalde.
Bu hafta bu konuya değinmek istememin nedeni şimdiye kadar sorulan sorular dışında sorulması gereken pek çok soru olması.

PREJTİJ  AYAKLAR ALTINDA
Yasalarla sorumluluk verilen kişilere akıl sorma gereği bile duymadan zan altında kalmasına neden olan, bir işletmenin prestijini yerle bir etmeyi başaran “cahil” deyip geçtiğimiz kağıt üzerinde sorumlu gözükmediği için hiç ceza almayan, zaten bu hatayı bile bile işleyen ve kim oldukları, bundan sonra neler yapabilecekleri hiç sorgulanmayan bu insanlara ne oldu? Peki bu yaşanan ilk miydi? Peki ya son olacak mı?

PELVİS'E NEDEN OLAN VAKA NE?
Peki ileri gebe bir ineğin pelvis kırığı olması nedeni ile zorunlu kesim kapsamına alınmasına ve yavrusu ile birlikte ölüme gitmesine neden olan olay neydi? Neden bu ineğin pelvis kırığının sorumluları araştırılmadı? Hani hayvan sağlığı, hani hayvan refahı, hangi kötü koşullardaki bakım ya da taşımadan kaynaklanan bir olaydır bu ineğin başına gelenler? Peki bunları sorguladığımızda doğru yanıtları alabilme şansımız nedir?

YOLLARDAKİ MANZARALAR
Soframıza geldiğinde afiyetle tükettiğimiz etleri bize sağlayan canları, kesim anında görene kadar kaç kez düşünüyoruz? “Nasıl olsa kesip yiyeceğiz ne fark eder?” diye düşünenler de unutmasınlar ki; insanlar da doğar, yaşar ve ölür. O zaman neden insan haklarından söz ediyoruz. Nasıl yaşarsanız yaşayın öleceksiniz ne fark eder.
Ne kadar sorguluyoruz gıda amaçlı yetiştirilen hayvanlarımızın yaşam koşullarını? “Kuzu var, koç var” yazıları yolların kenarlarında alışılmış bir manzara iken o hayvanların fevkalade mezbaha koşullarında kesildiğini mi sanıyoruz? Bu hayvanları kesenler veteriner hekimler mi? Ya da veteriner hekimleri mi var hazırda bekleyen araçların içinde? Her kurban bayramında yaşanan benzeri olayın kaçından haberdar olabiliyoruz? Kaç gerçek sorumlu tespit edilip kaç tanesi cezalandırılabiliyor? Kim ne kadar önemsiyor bir grup insan ayaklanana kadar?
Büyükbaş hayvan sayımız nedir? Nereden nereye hareket eder? Bu hareketler takip edilir mi gerçekten? Her hayvan mezbahada mı kesilir? Her mezbahada veteriner hekim görevli midir? Görevli veteriner hekimlerden ve mesleki görüşlerinden daha değerli olan paranın karşısında kaç hekim harcanır? Ve kaç tanesinin hesabı sorulur? Kaç hekim hakkıyla görevini yapabilmektedir başı ağrımadan? Kaç hekim 24 saat esasıyla görev yapabilecek kadar maaş alabilmekte, haklarını ve sorumluluklarını, mesleğinin halk sağlığındaki ve ülke ekonomisindeki yerini işverene anlatabilmektedir?

KAÇ KİŞİ İŞİNİN EHLİ
Denetim mekanizmalarında görevli yeterli personel var mıdır? Denetimle görevli personelin kaçı işinin ehlidir? Yasalarımız sorumluluğu olmayanları da sorgulayabilecek kadar geniş düşünülmüş müdür? Yoksa yasal olmamak daha mı hayırlıdır bazen? Cahil olmak can almayı hak gösterirken ceza almama hakkını da beraberinde mi getirir?

YAZIK Kİ ÇOK YAZIK
Yazık evet gebe bir ineğin yavrusu ile birlikte yaşamının bu şekilde son bulması üzücü ama yukarıda yer alan soruları sormak zorunda kalmak da bir o kadar üzücü. Çünkü bu soruların mevcut yapıda tek bir yanıtı var; bu yaşanan olay ilk olmadığı gibi son da olmayacak…
Nereden mi vardım bu yargıya onu da söyleyeyim. Yıllardır veteriner hekimler olarak kesim amaçlı yetiştirilen hayvanlara ve hayvansal gıdalara yönelik mevzuatlar ve uygulamalara ilişkin pek çok bilimsel yol ve öneri sunarız. Ancak gelinen noktadan da anlaşıldığı üzere, bilin ki esas sorumlu biz veteriner hekimler değiliz.

Dr. Ebru TONG
Veteriner Hekim
Hayvan Hakları İçin Veteriner Hekimler Derneği